Bu ödül her sene mayıs ayında Kemer Uluslar arası Sualtı Günleri ödül töreni sırasında verilir. Türk sualtı arkeolojisine katkıda bulunan isimleri kamuoyuna duyurmak ve teşvik amacıyla bir ödül verilmesi fikri 2001 yılında gündeme gelmiştir. Dönemin Arkeolojik Sualtı Araştırmaları Derneği yönetim kurulu üyeleri tarafından benimsenen bu fikir ilk kez 2002 yılında hayata geçirilmiştir.

Neden bu ödüllere “METİN PEHLİVANER” adı verilmektedir?

Uzun yıllar Antalya Müzesi Müdürlüğünü yapan Arkeolog Metin Pehlivaner, Akdeniz Arkeolojik Sualtı Araştırmaları Merkezinin kurucusudur. Türkiye’ye Sualtı Arkeolojisi alanında  ikinci bir kurum kazandırmış olan Pehlivaner, bu işlemler esnasında her türlü yasal zorlukları aşmış, merkezin gerçekleştirdiği bir çok çalışmaya da öncülük etmiştir. Ülkemizde özellikle kamu kurumlarında yeni oluşumların kabul edilmesinin zorlukları bilinmektedir.

Üstelik sualtı arkeolojisi gibi “zor”, “pahalı” ve “farklı bilimsellik içeren” bir alanda yerli ve yabancı engellemelere karşın bu merkezin kurulmasını başarmak Türk Sualtı Arkeolojisi için önemli bir adımdır. Bu merkezin kurulmasını istemesinin en başta gelen nedeni ise sualtı alanında yeni arkeologların yetiştirilmesini sağmaktır. Bu amaçla müze olanaklarını sonuna kadar açmış, hem arkeoloji öğrencilerini hem de müze arkeologlarını teşvik ve motive etmiştir. Bu ileri görüşlü, dürüst, idealist ve aydın bilim insanlarından ne yazık ki ülkemizde çok az sayıda yetişmektedir.  

Arkeolog Metin Pehlivaner hayatını 2006 yılında sabah minibüsle Afyon Müzesindeki işine giderken geçirdiği bir kalp krizi nedeniyle kaybetmiştir. Türk Sualtı Arkeolojisi’ne katkı ödüllerinin ilki kendisine verilmiştir. Bu önemli ismi anmak ve koyduğu değerleri hatırlatmak için vefatından sonra bu ödüllere kendisinin adı verilmiştir.